“De eerste Nederbelg herdacht”: een herdenkingsviering voor Pieter Willems op 12 september

Uitnodiging in pdf-formaat

De uit Maastricht afkomstige Leuvenaar Pieter Willems (1840-1898) was meer dan 30 jaar een spilfiguur in de Vlaamse Beweging en aan de Leuvense universiteit. Hij combineerde een indrukwekkende academische carrière als classicus met een reeks belangrijke bestuursfuncties, en was onder meer de bezieler en ook voorzitter van onze Koninklijke Zuid-Nederlandse Maatschappij, toen nog onder de naam ‘De Zuidnederlandse Maatschappij van Taalkunde’. In zijn eentje organiseerde hij ook de eerste omvangrijke en wetenschappelijke dialectenquête van de zuidelijke Nederlanden. Desondanks raakte hij na zijn vroege dood in 1898 vrij snel in de vergetelheid.
175 jaar na zijn geboorte, 150 jaar na zijn benoeming tot hoogleraar aan de KULeuven, 140 jaar de oprichting van ‘zijn’ Davidsfonds en 130 jaar na de start van zijn omvangrijke dialectenquête vonden alle organisaties en verenigingen voor wie Pieter Willems ooit van betekenis is geweest het tijd om zijn nagedachtenis opnieuw onder de aandacht te brengen. Daarom organiseren ze in een uniek partnerschap op 12 september 2015 samen een herdenkingsdag in Sint-Joris-Weert en Leuven. U bent van harte uitgenodigd om die memorabele dag zelf mee te beleven en Willems’ leven en werk te leren kennen via een academische viering, een herdenkingsboek en een tentoonstelling. Meer informatie in verband met het programma en inschrijving kunt u hier terugvinden.

Jan Papy, voorzitter KZM
Steven Delarue, algemeen secretaris KZM

Dit project is een samenwerking tussen: Stadsarchief Leuven, SALSA! vzw, Regionaal Historisch Centrum Limburg, Koninklijk Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap, KULeuven, rectoraat & dienst erfgoed en cultuur, Davidsfonds Cultuurnetwerk, Geschied- en Heemkundige Kring Oud-Heverlee, Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, Zuid-Nederlandse Maatschappij voor Taal-, Letterkunde en Geschiedenis, Academie van ‘t Leuvens Dialect.

Petitie: nood aan meer waardering voor wetenschapspopularisering!

Onlangs startte Filip Devos, docent aan de Universiteit Gent, een petitie op waarin hij pleit voor een grotere waardering voor de popularisering van onderzoek. De KZM ondersteunt deze petitie, en vraagt aan alle leden om de petitie te tekenen en te delen met anderen. Op die manier krijgt wetenschapspopularisering in de toekomst hopelijk meer aandacht. De petitie tekenen kan hier; hieronder vindt u alvast meer uitleg over de inhoud van de petitie.

Petitie gericht aan de leden van het Vlaams Parlement en aan de academische overheden    

Popularisering van onderzoek bevindt zich op de driesprong van de academische taken. Waarom wordt het dan zo karig beloond?Is popularisering niet bij uitstek de brug tussen onderzoek, onderwijs en maatschappij?

Naar aanleiding van het opiniestuk ‘De lippendienst rond populariseren in Vlaanderen’ van Filip Devos (verschenen in Over taal, jrg. 54, nr. 2, 2015, blz. 50; zie www.overtaal.be en www.facebook.com/overtaal) en het opiniestuk ‘Wie brengt de wetenschap nog aan de man?’ van Filip Devos, verschenen in De Standaard van 12 mei 2015, blz. 36 (zie www.overtaal.be en www.facebook.com/overtaal), vragen ondergetekenden dat:

● het Vlaams Parlement en de academische overheden (universiteiten, hogescholen, VLIR, VLOR, Koninklijke Vlaamse Academie van België , FWO, enz.) zich (gezamenlijk) bezinnen over de waarde die toegekend wordt aan wetenschapspopularisering en maatregelen nemen in verband met de valorisatie van wetenschapspopularisering. Wetenschappelijke Nederlandstalige publicaties voor een ruim publiek (in tijdschriften, kranten, magazines, blogs, websites) moeten in de curricula/bij evaluaties van academici ook gehonoreerd kunnen worden;

● er gestreefd wordt naar uniformiteit tussen de verschillende hogescholen en universiteiten, en andere academische instellingen, wat de categorie-indeling in type publicatie (A1, A2, B1, P1 enz.) betreft. Het kan niet dat er hier soms sterke discrepanties bestaan;

● populariserende initiatieven in het hoger onderwijs aangemoedigd worden: de organisatie van studiedagen voor leraars lager en secundair onderwijs of een ander niet-academisch publiek, cursussen permanente vorming, lezingen en cursussen voor culturele organisaties, bijdragen in populariserende tijdschriften of andere publicaties, medewerking aan handboeken voor het onderwijs, bijdragen over wetenschap in allerlei media (geschreven pers, radio, tv), enz. Universiteiten en hogescholen zouden dus ook punten moeten toekennen aan hun medewerkers voor onderzoeksoutput (presentaties, publicaties) gericht op een breed publiek;

● de academische overheden erover waken dat de drie deeltaken van hoger onderwijsinstellingen (onderzoek, onderwijs en maatschappelijke dienstverlening) evenredig in het takenpakket van medewerkers aan bod kunnen komen, mede naar gelang van de kwaliteiten en interesses van die medewerkers en van hun vakgebied, en ook evenredig aan bod komen in evaluaties van academici. De accentuering van hoogstaand internationaal wetenschappelijk onderzoek mag niet ten koste gaan van de kwaliteit van het onderwijs en van de maatschappelijke dienstverlening;

● de academische overheden inspanningen op de hogergenoemde gebieden uitdrukkelijker communiceren naar de burger.

Volledig programma KZM-Lentevergadering (21/3, Leuven) online

Op zaterdag 21 maart 2015 vindt in het Erasmushuis (KU Leuven – Faculteit Letteren, Blijde-Inkomststraat 21, Leuven) de volgende KZM-Lentevergadering plaats. U kunt het programma hier in pdf downloaden; alle abstracts vindt u hier terug.

We nodigen graag alle leden van de vereniging extra nadrukkelijk uit, omdat op de vergadering ook de gewijzigde statuten (goedgekeurd op de bestuursvergadering van 8 januari 2015) ter goedkeuring worden voorgelegd aan de aanwezige leden. De statuten vindt u hier terug.

kaart-erasmushuis

Handelingen LXVII (2013) verschenen

Het is op de valreep, maar de recentste editie van de Handelingen – nummer LXVII – is nog net in 2014 van de persen gerold. De zevenenzestigste editie van de Handelingen is een lijvig boek geworden, met in totaal vijftien bijdragen van jonge onderzoekers binnen de klassieke studies (Bram Demulder, Steven Van Renterghem, Matthias Velle), de geschiedenis (Elisa Masschelein & Violet Soen, Hans Schouwenburg, Joris Vandendriessche, Kristof Vermote), de letterkunde (Jeroen Dera, Adam Hall, Lisanne Vroomen) en de taalkunde (Benny De Decker, Steven Delarue, Laurent Nicaise, Jill Puttaert, Hannelore Simoens). Een inhoudstafel van het nieuwe volume vindt u hier.

Leden van de Koninklijke Zuid-Nederlandse die hun contributie voor 2013 hebben betaald, mogen het volume in de loop van januari in hun brievenbus verwachten. Wie het boek wil nabestellen, kan terecht bij onze administratieve secretaris, Valérie Bouckaert. Haar gegevens vindt u onder Contact.

Volgende KZM-vergadering in maart 2015

Afgelopen vrijdag vond de KZM-Herfstvergadering 2014 plaats, met niet alleen een gesmaakte plenaire lezing van kersvers emeritus Joop van der Horst over Lekenmeningen, maar ook vier sessies waarin jonge onderzoekers uit de taalkunde, de letterkunde, de geschiedenis en de klassieke studies hun scriptie- of doctoraatsonderzoek voorstelden. De opkomst was op vrijdagmiddag ongeveer even groot als op zaterdagvoormiddag, mede door een aantal studiedagen en workshops die op dezelfde dag plaatsvonden, maar kwaliteit is uiteraard belangrijker dan kwantiteit!

Een selectie van de lezingen die op deze Herfstvergadering en de voorafgaande Lentevergadering 2014 werden gehouden, wordt gepubliceerd in de Handelingen, volume LXVIII. Het 67ste volume van de Handelingen, met lezingen uit de jaargang 2013, verschijnt normaal eind dit jaar.

De volgende KZM-bijeenkomst, de Lentevergadering 2015, zal plaatsvinden in de loop van maart 2015. Een precieze datum wordt later bekendgemaakt.

Programma van de KZM-Herfstvergadering op 24 oktober

Het programma voor de komende KZM-Herfstvergadering, die plaatsvindt op vrijdag 24 oktober, is compleet. De KZM biedt u opnieuw interessante lezingen van jonge onderzoekers uit verschillende disciplines (taalkunde, letterkunde, geschiedenis en klassieke studies) aan, met daarbovenop een plenaire lezing van Joop van der Horst. De bijeenkomst vindt plaats op vrijdag 24 oktober, vanaf 14 uur in de Koninklijke Academie voor Taal- en Letterkunde (KANTL), Koningstraat 18, 9000 Gent. De uitnodiging kunt u hier bekijken; alle beschikbare abstracts vindt u hier.

14:15-15:00: Plenaire lezing – Joop van der Horst (KU Leuven)
Lekenmeningen

15:00-16:30 Sectielezingen (parallel)

TAALKUNDE: 
Thema: ‘Interdisciplinair onderzoek in de neerlandistiek’

Laura Rosseel, Dirk Geeraerts & Dirk Speelman (KU Leuven): Sociolinguïstiek en sociale psychologie: nieuwe methodes voor attitudemeting

Dirk Pijpops (KU Leuven): Agent-based modeling van Nederlandse werkwoordsverzwakking

Ben Verhoeven (Universiteit Antwerpen): Samenstellingen in het Afrikaans en Nederlands: automatische semantische analyse en taalkundige implicaties

 

LETTERKUNDE

Mathias Meert (Vrije Universiteit Brussel): Zelfenscenering, (auto)biografie en intertekstualiteit bij Richard Beer-Hofmann

Lisa Vanlancker (Universiteit Gent): Elie Wiesels Night-trilogie: trauma en de problematiek van representatie

Leyla Yüçel Vaneyghen (Universiteit Gent): Ahmet Hamdi Tanpinar (1901-1962) over oud en nieuw: samenhang van ‘musîki’ en geschiedenis

 

GESCHIEDENIS

Tiffany Bousard (KU Leuven): Rust in vrede? Begrafenissen en religieuze controversen in Brugge tijdens de Nederlandse Opstand (1562-1584)

Wim de Winter (Universiteit Gent): ‘Uytgeleyde met Roosewater en betels’.Oostends-Aziatische interacties in 18e-eeuws Bengalen en China

Ruben Suykerbuyk (Universiteit Gent): Eeuwigheid voor de edelman. Motieven voor het religieuze patronage van jonker Maarten van Wilre in de Zoutleeuwse Sint-Leonarduskerk (1548-1558)

 

KLASSIEKE STUDIES

Nicolas De Maeyer (KU Leuven): Jansenius en de drievoudige begeerte. De concupiscentia-thematiek in de Oratio de interioris hominis reformatione

Tim Noens (Universiteit Gent): Medusa’s spiegel – Medusamotieven in Statius’ Thebais

KZM nu ook op Twitter

Sinds vandaag heeft de KZM ook een Twitteraccount – we zijn volledig mee met onze tijd. Volg KZM via @konzuidned, of klik gewoon hier. Via de Twitteraccount wordt informatie verspreid over de Lente- en Herfstvergaderingen, de Handelingen en ander nieuws uit de verschillende disciplines die binnen de KZM worden verenigd (taalkunde, letterkunde, geschiedenis en klassieke studies). 

Save the date: KZM-Herfstvergadering op vrijdag 24 oktober

Gewoontegetrouw vindt in de loop van oktober de KZM-Herfstvergadering plaats. Qua locatie wijken we daarbij niet af van onze recente traditie: de bijeenkomst vindt opnieuw plaats in de gebouwen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL), Koningstraat 18 in Gent

Er is wel één andere organisatorische wijziging: in tegenstelling tot de vorige bijeenkomsten, komen we dit keer niet bijeen op een zaterdagvoormiddag, maar op een vrijdagnamiddag. Op die manier krijgen meer studenten en academici de kans om de verschillende (sectie)lezingen bij te wonen. Hou vrijdagnamiddag 24 oktober dus alvast vrij in de agenda!

Meer informatie over de sprekers, titels en abstracts volgt binnenkort. 

KZM-Lentevergadering op 22 maart: het programma

Op zaterdag 22 maart 2014 organiseert de Koninklijke Zuid-Nederlandse Maatschappij (KZM) haar volgende Lentevergadering. Gewoontegetrouw vindt de bijeenkomst opnieuw plaats in de gebouwen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL), in de Koningstraat 18 in Gent. U bent er welkom vanaf 9u30; we starten stipt om 10 uur. Leden van de KZM hebben onlangs de uitnodiging in hun brievenbus gevonden, maar de bijeenkomst staat open voor alle geïnteresseerden: u bent meer dan welkom! Inschrijven is niet nodig. Hopelijk tot dan!

10:00-10:15: Welkom en inleiding

10:15-11:00: Plenaire lezing door Jacqueline Klooster (Universiteit Gent): Het poëtische is politiek. Plutarchus over Solon, dichtkunst en staatsmanschap.

Plutarchus van Chaeronea schreef in de eerste eeuw van onze jaartelling een biografie van de Atheense wetgever en dichter Solon (zesde eeuw voor Christus). In deze levensbeschrijving speelt het feit dat Solon als vooraanstaand staatsman en wijze ook poëzie schreef een belangrijke rol. Ik zal aantonen dat het gebruik en misbruik van poëzie als middel om de politiek te sturen niet alleen een van de hoofdthema’s van Plutarchus’ biografie van Solon is, maar bovendien naadloos past in Plutarchus’ denkbeelden over de rol van poëzie in het algemeen, zoals verwoord in zijn traktaat “Hoe een jongmens de dichters dient te lezen” (Quomodo adolescens poetas debeat audire).

11:00-12:30: Parallelle lezingen per sectie

Taalkunde

Lynn Prieels (Universiteit Gent): Lexicale variatie in interlinguale en intralinguale audiovisuele vertaling. Een corpusgebaseerd, multivariaat onderzoek van Belgisch-Nederlandse ondertitels. Abstract

Jocelyne Daems (KU Leuven): Verkenning van semasiologische variatie in verkeerstermen in het Nederlands. Abstract

Eline Zenner (KU Leuven): Individuele variatie en in situ identiteitsmarkering: tussentaal in Expeditie Robinson. Abstract

Letterkunde

Marta Bigus (Universiteit Gent): De Tien Geboden in de Nederlanden (1300-1420)?

Renske van Nie (Universiteit Antwerpen): Mystieke antropologie in het 16e-eeuwse traktaat ‘Vanden tempel onser sielen’.

Maxim Rigaux (Universiteit Gent): Assimilatie, identiteit en de Ander in de epische poëzie van Lepanto.

Geschiedenis

Jens van de Maele (Universiteit Gent): De strijd tegen “les taudis administratifs”. Over de huisvesting van de Belgische ministeries tijdens de jaren 1930. Abstract

Annemieke Romein (Erasmus Universiteit Rotterdam): Gulik: dynastieke belangen, oorlog en welvaart. De retoriek van de getrouwe patriot 1642-1652. Abstract

Klassieke studies

Jorie Soltic en Delphine Nachtergaele (Universiteit Gent): Moderne linguïstische benaderingen in de studie van het Grieks.

Lydia Janssen (KU Leuven): Historiografie: tussen literatuur en ‘wetenschap’. Een dubbele traditie in vroegmoderne nationale geschiedschrijving. Abstract